Zgłoszenie to uproszczona procedura zamiast pozwolenia na budowę. Urząd nie wydaje decyzji „na tak”. Jeśli w ciągu 21 dni nie wniesie sprzeciwu, możesz budować. Ta „milcząca zgoda” działa jednak tylko wtedy, gdy zgłoszenie jest kompletne, a roboty rzeczywiście mieszczą się w katalogu z art. 29 Prawa budowlanego.
Podstawa prawna: Prawo budowlane, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 524 (dalej PB), z nowelizacjami ogłoszonymi później (Dz.U. 2026 poz. 605, 646, 1161 i 1347). Stan na październik 2026 r.
Tekst ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną. Kwalifikację robót potwierdź z projektantem albo w starostwie.
Krok 1. Sprawdź, czy wystarczy zgłoszenie
Prawo budowlane dzieli roboty na trzy grupy:
| Grupa | Przykłady | Podstawa |
|---|---|---|
| pozwolenie na budowę | wszystko, czego nie wymieniono w art. 29; m.in. dom, którego obszar oddziaływania wychodzi poza działkę, bliźniak | art. 28 ust. 1 |
| zgłoszenie | wolno stojący dom jednorodzinny z obszarem oddziaływania na działce (pkt 1), dom do 70 m² (pkt 1a), sieci (pkt 2), oczyszczalnia do 7,50 m³ na dobę (pkt 5), szambo do 10 m³ (pkt 6), zbiornik na gaz płynny do 7 m³ (pkt 9), garaż, budynek gospodarczy lub wiata do 35 m² (pkt 14), ganek lub oranżeria do 35 m² (pkt 15), ogrodzenie wyższe niż 2,20 m (pkt 21), taras naziemny ponad 35 m² (pkt 22) | art. 29 ust. 1 |
| zgłoszenie robót przy istniejącym obiekcie | przebudowa przegród zewnętrznych lub konstrukcji domu jednorodzinnego (ust. 3 pkt 1 lit. a), docieplenie budynku o wysokości ponad 12 m i nie wyższego niż 25 m (lit. e), instalowanie instalacji gazowych w użytkowanym budynku (ust. 3 pkt 3 lit. d) | art. 29 ust. 3 |
| bez pozwolenia i bez zgłoszenia | wiata do 50 m² przy domu (najwyżej dwie na 1000 m² działki), altana do 35 m², taras naziemny do 35 m², docieplenie budynku do 12 m, przebudowa domu bez przegród zewnętrznych i konstrukcji | art. 29 ust. 2 i 4 |
Wszystkie limity i warunki (liczba obiektów na działce, wolno stojący charakter, obszar oddziaływania) muszą być spełnione jednocześnie. Kilka ważnych wyjątków:
- roboty przy obiekcie wpisanym do rejestru zabytków wymagają pozwolenia na budowę, a na obszarze wpisanym do rejestru — zgłoszenia, nawet jeśli normalnie nic nie trzeba (art. 29 ust. 7),
- roboty wymagające odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych wymagają pozwolenia (art. 29 ust. 5a),
- zamiast zgłoszenia zawsze możesz dobrowolnie wystąpić o pozwolenie (art. 29 ust. 5).
Przy rozbudowie i nadbudowie istniejącego domu zasady są osobne: rozbudowa i nadbudowa domu — pozwolenie czy zgłoszenie. Dom do 70 m² ma własną, szybszą procedurę bez czekania na sprzeciw: dom do 70 m² bez pozwolenia na budowę.
Krok 2. Wybierz formularz: PB-2 czy PB-2a
Od 7 marca 2026 r. obowiązują wzory z rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki z 18 lutego 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 282). Rozporządzenie zastąpiło wzór z 2021 r. (Dz.U. 2021 poz. 304) i stosuje się je do zgłoszeń składanych od dnia wejścia w życie.
| Formularz | Kiedy | Uwagi |
|---|---|---|
| PB-2 — zgłoszenie budowy lub wykonywania innych robót budowlanych | garaż, wiata, szambo, ogrodzenie, sieci, przyłącza, docieplenie itd. | wzór wprost zastrzega, że nie dotyczy budowy i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego |
| PB-2a — zgłoszenie budowy lub przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego | budowa nowego domu, rozbudowa, przebudowa, nadbudowa, odbudowa | w formularzu zaznaczasz rodzaj zamierzenia; w załącznikach projekt i WZ |
Dla domu do 70 m² GUNB udostępnia osobny wzór oświadczenia z art. 30 ust. 2a pkt 6 i 7, który dołączasz do PB-2a. Formularze w wersji do druku są na stronie GUNB, a w wersji elektronicznej na portalu e-Budownictwo (art. 30 ust. 4f).
Krok 3. Skompletuj załączniki
W zgłoszeniu podajesz rodzaj, zakres, miejsce i sposób wykonywania robót oraz termin ich rozpoczęcia (art. 30 ust. 2). Załączniki zależą od rodzaju robót:
| Roboty | Załączniki | Podstawa |
|---|---|---|
| wszystkie | oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; decyzja WZ, jeśli jest wymagana; opinie, uzgodnienia i pozwolenia wymagane przez inne ustawy | art. 30 ust. 2a pkt 1, 1a, 3 |
| większość obiektów z PB-2 (np. garaż, wiata, ogrodzenie) | odpowiednie szkice lub rysunki — w zależności od potrzeb | art. 30 ust. 2a pkt 2 |
| dom jednorodzinny (art. 29 ust. 1 pkt 1 i 1a; przepis obejmuje pkt 1–4) | projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-budowlany (papierowo w 3 egzemplarzach albo elektronicznie) i dokumenty z art. 33 ust. 2 pkt 1–4 | art. 30 ust. 4b |
| przebudowa domu (art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a) | projekt zagospodarowania działki i architektoniczno-budowlany, oświadczenie o prawie do dysponowania (art. 33 ust. 2 pkt 1, 2, 4) — bez WZ | art. 30 ust. 4c |
| dom do 70 m² | jak dom jednorodzinny + oświadczenia o własnych potrzebach mieszkaniowych i o przyjęciu odpowiedzialności za kierowanie budową | art. 30 ust. 2a pkt 6 i 7 |
| instalacja zbiornikowa na gaz płynny (pkt 9), przyłącza (pkt 23) | projekt zagospodarowania działki z opisem technicznym instalacji; przy zbiorniku na gaz — uzgodnienie ppoż. Przyłącze można też wykonać bez zgłoszenia, na podstawie planu sytuacyjnego (art. 29a) | art. 30 ust. 2a pkt 4, ust. 3 |
| działanie przez pełnomocnika | pełnomocnictwo i dowód zapłaty 17 zł opłaty skarbowej (bez opłaty m.in. dla małżonka, wstępnych, zstępnych, rodzeństwa) | załącznik do ustawy o opłacie skarbowej, cz. IV |
Warunki zabudowy. Jeśli działka nie ma planu miejscowego, wiele obiektów wymaga decyzji WZ. Ustawa o planowaniu zwalnia z tego obowiązku tylko część obiektów z art. 29 (art. 59 ust. 2a ustawy o planowaniu, t.j. Dz.U. 2026 poz. 538), np. oczyszczalnie i szamba (pkt 5 i 6), ogrodzenia (pkt 21) i przyłącza (pkt 23). Od 1 września 2026 r. nowe WZ wydaje się tylko w gminie z planem ogólnym — patrz plan ogólny gminy i warunki zabudowy po 2026.
Przepisy techniczne. Rozporządzenie z 2002 r. o warunkach technicznych dla budynków uznano za uchylone z dniem 20 września 2026 r. Przez 18 miesięcy od tej daty projekt do zgłoszenia budowy można sporządzić według przepisów obowiązujących do 19 września 2026 r., jeśli inwestor złoży oświadczenie o ich stosowaniu (art. 102a PB, Dz.U. 2026 poz. 1161). Wybór ustal z projektantem przed złożeniem zgłoszenia.
Krok 4. Złóż zgłoszenie — papierowo albo przez e-Budownictwo
Zgłoszenie składasz do organu administracji architektoniczno-budowlanej (art. 30 ust. 1b), czyli zwykle do starosty lub prezydenta miasta na prawach powiatu. Masz dwie drogi (art. 30 ust. 4d):
- papierową — w urzędzie albo pocztą,
- elektroniczną — przez portal e-Budownictwo, na którym GUNB udostępnia formularze zgłoszeń (art. 30 ust. 4f).
Zgłoszenie składasz przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót (art. 30 ust. 5). Wpisz realny termin rozpoczęcia, bo od niego liczy się ważność zgłoszenia (krok 7).
Krok 5. 21 dni na sprzeciw i „milcząca zgoda”
Urząd może w ciągu 21 dni od doręczenia zgłoszenia wnieść sprzeciw w drodze decyzji. Jeśli tego nie zrobi, możesz przystąpić do robót (art. 30 ust. 5). Zasady liczenia terminu:
- termin biegnie od doręczenia zgłoszenia urzędowi, a nie od wysłania,
- za dzień wniesienia sprzeciwu uznaje się dzień nadania decyzji na poczcie albo wysłania jej na adres do doręczeń elektronicznych (art. 30 ust. 6a). Sprzeciw nadany 21. dnia jest więc skuteczny, nawet jeśli dostaniesz go później,
- jeśli zgłoszenie ma braki, urząd postanowieniem nakłada obowiązek ich uzupełnienia w określonym terminie (art. 30 ust. 5c). To przerywa bieg 21 dni (ust. 5d), więc po uzupełnieniu termin biegnie od nowa. Nieuzupełnienie braków kończy się sprzeciwem,
- urząd może przed upływem terminu wydać z urzędu zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu. Wtedy możesz zacząć od razu (art. 30 ust. 5aa).
Bezpieczniej odczekać kilka dni ponad 21 dni. Decyzja nadana w terminie może dotrzeć później. Przy domu jednorodzinnym i przebudowie domu urząd po upływie terminu ostemplowuje projekt (art. 30 ust. 5e). Informację o zgłoszeniu domu, braku sprzeciwu albo sprzeciwie urząd publikuje w BIP na 30–60 dni (art. 30a).
Kiedy urząd wnosi sprzeciw
Sprzeciw jest obowiązkowy, gdy (art. 30 ust. 6):
- roboty wymagają pozwolenia na budowę,
- roboty naruszają plan miejscowy, decyzję WZ, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy,
- tymczasowy obiekt ma stanąć tam, gdzie taki obiekt już stoi,
- roboty rozpoczęto przed upływem terminu na sprzeciw.
Urząd może też w decyzji o sprzeciwie nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, jeśli roboty mogą naruszać plan lub WZ, zagrażać ludziom lub mieniu, pogorszyć stan środowiska, zabytków, warunki zdrowotno-sanitarne albo zwiększyć uciążliwości dla terenów sąsiednich (art. 30 ust. 7).
Wyjątek: dom do 70 m². Przy budowie z art. 29 ust. 1 pkt 1a nie stosuje się przepisów o 21 dniach, uzupełnianiu braków ani sprzeciwie (art. 30 ust. 5j). Budowę można zacząć po doręczeniu zgłoszenia (ust. 5k).
Krok 6. Przed pierwszą łopatą
| Obowiązek | Kiedy | Podstawa |
|---|---|---|
| projekt techniczny | budowa z art. 29 ust. 1 pkt 1–4, przebudowa z art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a | art. 42 ust. 1 pkt 1 |
| kierownik budowy | m.in. dom z pkt 1, sieci (pkt 2), zbiornik na gaz (pkt 9), przebudowa domu (ust. 3 pkt 1 lit. a); nie przy domu do 70 m² ani garażu do 35 m² | art. 42 ust. 1 pkt 2 |
| dziennik budowy | gdy wymagany jest kierownik budowy | art. 45 |
| zawiadomienie o terminie rozpoczęcia (PB-12) | zgłoszenie budowy z art. 29 ust. 1 pkt 1–4 oraz instalowania z ust. 3 pkt 3 lit. d | art. 41 ust. 4 |
| wytyczenie geodezyjne | m.in. obiekty z art. 29 ust. 1 pkt 1–4 | art. 43 ust. 1 |
Dziennik budowy przy zgłoszeniu urząd wyda dopiero wtedy, gdy nabędziesz prawo do wykonywania robót, czyli po upływie terminu na sprzeciw albo po zaświadczeniu (art. 47g ust. 5). Obowiązki kierownika i zasady dziennika elektronicznego EDB opisuje poradnik kierownik budowy i dziennik budowy.
Krok 7. Ważność zgłoszenia — 3 lata
Jeśli nie rozpoczniesz robót przed upływem 3 lat od terminu rozpoczęcia określonego w zgłoszeniu, możesz je zacząć dopiero po ponownym zgłoszeniu (art. 30 ust. 5b). Termin liczy się od daty wpisanej w zgłoszeniu, a nie od upływu 21 dni.
Inne zdarzenia w trakcie budowy:
- zmiana inwestora — prawa i obowiązki ze zgłoszenia przenosi się wnioskiem PB-11 (art. 40 ust. 4),
- istotne odstąpienie od projektu złożonego ze zgłoszeniem domu albo przebudowy domu wymaga pozwolenia na budowę dla całego zamierzenia albo ponownego zgłoszenia (art. 36a ust. 1a).
Szczegóły, w tym co uznaje się za rozpoczęcie robót: wygaśnięcie pozwolenia na budowę i zgłoszenia.
Po zakończeniu budowy domu z art. 29 ust. 1 pkt 1–2a zawiadamiasz nadzór budowlany o zakończeniu budowy (art. 54). Lista dokumentów: zawiadomienie o zakończeniu budowy czy pozwolenie na użytkowanie.
Ile kosztuje zgłoszenie — opłata skarbowa
| Zgłoszenie (od którego nie wniesiono sprzeciwu) | Opłata (ustawa o opłacie skarbowej, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1395, załącznik cz. I) |
|---|---|
| budowa domu z art. 29 ust. 1 pkt 1 | 1 zł za każdy m² niemieszkalnej powierzchni użytkowej, nie więcej niż 539 zł (pkt 9a) |
| przebudowa z art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a | 50% stawki z pkt 9a (pkt 9c) |
| sieci z art. 29 ust. 1 pkt 2 | 2143 zł (ponad 1 km) albo 105 zł (do 1 km) (pkt 9b) |
| pełnomocnictwo | 17 zł (cz. IV), z wyjątkami dla najbliższej rodziny |
Dom, w którym jest wyłącznie mieszkalna powierzchnia użytkowa, zgłaszasz bez opłaty. Tak podaje np. karta usługi Urzędu Miasta Łodzi. Dla wielu innych zgłoszeń, np. garażu czy ogrodzenia, załącznik nie przewiduje osobnej stawki. Jeśli opłata jest należna, dowód zapłaty dołączasz do zgłoszenia — formularze PB-2 i PB-2a mają na to osobne pole. Przed zapłatą sprawdź kwotę i numer konta w BIP swojego urzędu.
Najczęstsze błędy
- Start robót przed upływem 21 dni bez zaświadczenia z art. 30 ust. 5aa. To samo w sobie podstawa sprzeciwu (art. 30 ust. 6 pkt 4).
- Liczenie terminu od wysłania zgłoszenia. Termin biegnie od doręczenia.
- Zły formularz. Dom jednorodzinny (także rozbudowa i przebudowa) — PB-2a, nie PB-2.
- Brak WZ na działce bez planu miejscowego.
- Zgłoszenie z opisem „przebudowa” przy robotach, które zmieniają wysokość lub kubaturę — to rozbudowa albo nadbudowa (art. 3 pkt 7a).
- Brak reakcji na postanowienie o uzupełnieniu — kończy się sprzeciwem (art. 30 ust. 5c).
- Zapomniane 3 lata. Po upływie terminu z art. 30 ust. 5b potrzebne jest ponowne zgłoszenie.
Najczęstsze pytania
Czy po 21 dniach dostanę jakieś pismo z urzędu?
Ustawa tego nie wymaga. Brak sprzeciwu w terminie oznacza, że możesz budować (art. 30 ust. 5). Przy domu jednorodzinnym urząd ostemplowuje projekt po upływie terminu (ust. 5e), a informację o braku sprzeciwu publikuje w BIP (art. 30a). Urząd może też wcześniej wydać zaświadczenie o braku podstaw do sprzeciwu (ust. 5aa).
Czy zgłoszenie można złożyć przez internet?
Tak, przez portal e-Budownictwo (art. 30 ust. 4d pkt 2). Projekt dołączasz wtedy w postaci elektronicznej.
Czy zgłoszenie jest płatne?
Dom z wyłącznie mieszkalną powierzchnią użytkową zgłaszasz bez opłaty. Za powierzchnię niemieszkalną płacisz 1 zł/m², najwyżej 539 zł, a za pełnomocnictwo 17 zł (szczegóły w tabeli wyżej).
Co, jeśli urząd wniósł sprzeciw?
Sprzeciw jest decyzją, więc przysługuje od niego odwołanie na zasadach Kodeksu postępowania administracyjnego. Termin i organ odwoławczy znajdziesz w pouczeniu na decyzji. Często szybciej jest poprawić projekt i złożyć nowe zgłoszenie albo wniosek o pozwolenie.
Czy przy garażu na zgłoszenie potrzebny jest kierownik budowy?
Nie. Wolno stojący garaż do 35 m² z art. 29 ust. 1 pkt 14 nie jest wymieniony w art. 42 ust. 1 pkt 2, więc kierownik i dziennik budowy nie są wymagane.
Źródła
- Prawo budowlane, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 524 — art. 3 pkt 7a; art. 28 ust. 1; art. 29 ust. 1–5a i 7; art. 29a; art. 30 ust. 1b–7; art. 30a; art. 33 ust. 2; art. 36a ust. 1a; art. 40 ust. 4; art. 41 ust. 4; art. 42 ust. 1; art. 43 ust. 1; art. 45; art. 54.
- Lista zmian Prawa budowlanego w ELI (Sejm) — nowelizacje po tekście jednolitym i akty wykonawcze.
- Rozporządzenie z 18 lutego 2026 r. w sprawie wzoru formularza zgłoszenia budowy lub wykonywania innych robót budowlanych (PB-2, PB-2a), Dz.U. 2026 poz. 282
- Ustawa z 31 lipca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1161) — art. 102a–102c PB.
- Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 538 — art. 59 ust. 1 i 2a.
- Ustawa o opłacie skarbowej, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1395 — załącznik cz. I pkt 9a–9c, cz. IV.
- Urząd Miasta Łodzi — karta usługi „Zgłaszanie budowy lub przebudowy wolno stojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych”
- GUNB — wzory wniosków, zgłoszeń i zawiadomień
- Portal e-Budownictwo (GUNB)